“Waar zijn we mee bezig ouwe, de hele wereld staat in brand en jij maakt je druk om die poppenkast hier. Of eigenlijk zeg ik het verkeerd, want je maakt je niet druk maar het kost veel van je tijd. Of eigenlijk zeg ik dat ook verkeerd want je hebt tijd genoeg want ik zie je vaak al om zeven uur in de ochtend bij Starbucks in Noord op het terras zitten. Nou ja, voor ik alles verkeerd zeg hou ik mijn smoel maar en gaan we over tot de orde de dag. De maandag want de maandagochtend heeft altijd toch wel iets speciaals, zoiets van een mooi en nieuw begin al zullen de loonslaven daar vast anders over denken. Dus snel een bak koffie en een peuk, ja ik rook weer, sinds kort, een mens leert het nooit." Dirkie, een leef en landgenoot die vaker bij aanschuift, sloot zijn waterval af en zakte iets terug in zijn stoel tegenover me. "Ben je stoned, Dirk? Want ik zie dat je een gerolde peuk rookt, man. Dus stoned als een garnaal zeiden we altijd in het moederland.” Hij keek even geschrokken om zich heen. “Hou je kanus man, direct ga ik nog de bak in terwijl mijn peuk alleen maar kankerverwekkende tabak heeft. Stoned aan mijn nooit niet." Hij boog zich iets naar me toe." Maar ik heb me wel aan iets anders bezondigd. Heb je effe tijd of moet je weer schrijven?"
Ik legde mijn hand even op zijn arm. "Lul maar door, een daggie zonder politiek komt me wel uit." Hij boog nog verder naar me toe en fluisterde: "Het begon zomaar op een dag te kriebelen, voor het eerst in jaren, man. Ik schrok me het lazerus en dacht: nee toch Dirkie, dat kan niet waar zijn. Maar het was wel waar. En wat doe je dan, toegeven aan de natuur en toen ben ik, ja lach niet ff, naar de huisarts gegaan en heb wat pillen gekregen. Hoef ik de naam niet van te noemen, je weet wat ik bedoel." Dirkie begon nu zelfs een beetje te zweten want hij vond het toch wel een hele heisa om zijn ziel zomaar op de maandagochtend op tafel te leggen. "Nou om kort te zijn, toen ben ik naar de jeweetwel gegaan, keurig op tijd mijn pilletje ingenomen en ik dacht: komop, grote jongen zijn, maar dat hielp niet want er gebeurde niets waar wat moest gebeuren, maar ik kreeg wel hartkloppingen. Shit man, ik schrok me dood. Ik dacht, zal ik toch niet de pijp uit gaan hier in dat kleine hokkie. Het enige wat ik wilde, was weg wezen en ben naar buiten gestrompeld, honderd dollar lichter. Maar dat kon me niks schelen natuurlijk, al was het vijfhonderd geweest. Hoe dan ook in de frisse lucht kwam ik weer een beetje bij mijn positieven en was er opeens wel leven in de brouwerij, stel je dat voor. Toen heb ik een peut op de bekende plek uitgedeeld en was het over. Daarna nooit meer last gehad. Wat ik hiermee maar wil zeggen, begin er nooit aan. Maar zo ja, ik heb wel nog een zakkie van die levensbedreigende krengen voor je in de aanbieding, gratis en voor niks." Ik bleef even stil en begon toen te lachen, schateren is een betere benaming, want ik zag die ellende voor me. "Makker, dit is fantastisch en daar ga ik dan wel een verhaaltje over schrijven want daar kan geen politiek geleuter tegen op. Ok?" Hij knikte: "Geen probleem als je alleen mijn naam maar niet noemt."
Landen met een serieus beleid op het gebied van gezondheidsbevordering en ziektepreventie, kennen een beweegnorm. Op basis van onderzoek wordt dan vastgesteld, hoeveel hun burgers minimaal moeten bewegen om gezondheidsrisico’s te beperken. Veelal ligt de norm op een duur en intensiteit gelijk aan minimaal een halfuur per dag flink wandelen. Voor jongeren en mensen met overgewicht geldt veelal een norm van ongeveer een uur per dag. Het halfuur of uur hoeft niet achter elkaar worden gelopen, het kan ook in stukjes verdeeld over de dag worden uitgevoerd. Zoals bij elke norm wordt ook deze norm opgevat in de zin van ‘dat is meer dan genoeg’.
Als ik mij aan deze norm houd, dan is dat voldoende. En de rest van de dag? Natuurlijk is het uitstekend de beweegnorm op te volgen. Het helpt vooral hart, longen, bloedvaten, spieren en botten in goede conditie houden. Het helpt aandoeningen als hoge bloeddruk, obesitas en suikerziekte op afstand houden. Toch laat nieuw onderzoek zien dat de beweegnorm de gezondheidsrisico’s van langdurig zittend werk, niet volledig te niet doet. Ook al houd je je aan de beweegnorm, dan nog brengt langdurig zittend leven en werken gezondheidsrisico’s met zich mee. Sedentair leven moet dus nog actiever te lijf worden gegaan. In de nieuwe New York Times-bestseller ‘The Mayo Clinic Diet’ staat een doeltreffende tip ten aanzien van de verhouding van bewegen en televisie kijken, lees zitten en vaak daarbij snoepen. Dagelijks zou je meer moeten bewegen, dan je televisie kijkt. Televisie is, zeker ook voor kinderen, een belangrijke zittenblijver. Ook omdat de kijker vaak het doelwit is van reclame voor snoepgoed, frisdrank en fastfood, hoort voor velen bij televisie kijken ook het pakje chips, de chocolade reep en/of alcoholische of gesuikerde drank. Minder televisie kijken, is dus niet alleen minder zitten, maar ook minder snoepen. Spelletjes, waarbij je moet bewegen om te wedijveren op het beeldscherm, is een poging de televisiezitcultuur te doorbreken. Maar ook wandelen of bezoek aan zwembad of sportclub, kan een beweeglijkere invulling geven aan de avond. Onderzoek laat overigens zien dat bij veel mensen de stemming na het kijken van televisie daalt. Beweegtijd in plaats van televisietijd maakt ons dus ook blijer.
Lopend werken
Ook in de werksituatie is zittend werk een gezondheidsprobleem. Veel handenarbeid is door automatisering vervangen en de informatierevolutie heeft vele werkende mensen zittend achter het beeldscherm gebracht. De zo geambieerde kantoorbaan, liefst als ambtenaar, heeft dan ook in die zin een groot gezondheidskundig risico in vergelijking tot werken in de landbouw of de industrie. Het is heel veel zitten, en daardoor veel te weinig bewegen. Is er hier wat aan te doen of moeten we dit als onvermijdelijk gevolg van economische vooruitgang aanvaarden?
Zowel werkgever als werknemer zouden actief kunnen zoeken naar manieren om het zitten te onderbreken met lopen, ja, en ook staan. De werkgever heeft, gezien zijn invloed op de arbeidsomstandigheden en verantwoordelijkheid voor de gezondheid van de arbeidsorganisatie, uiteraard daarbij een grotere verantwoordelijkheid. Meer staand werken zou een verbetering kunnen zijn. Staan is geen sedentaire activiteit, en dus in die zin gezonder dan zitten. Moderne bedrijven in Europa en de Verenigde Staten laten bijvoorbeeld naast de normale vergadertafels, ook hogere vergadertafels installeren, zodat staand kan worden vergaderd en/of gewerkt. Andere bedrijven zorgen ervoor dat de trap een mooiere en centralere plaats heeft dan de lift, om zo het traplopen te stimuleren. Werknemers worden niet meer raar aangekeken als ze frequenter op staan en een stukje lopen, alleen maar om het zitten te onderbreken en even te bewegen. Anderen hebben speciale fiscale stimulansen voor het aanschaffen van fietsen door het personeel.
Door een Amerikaanse universiteit is een revolutionair model ontwikkeld om het sedentaire werk aan te pakken. Een werktafel en computer gebouwd op een loopband, die heel langzaam beweegt. Het is een fraai beeld, al langzaam lopend wordt het toetsenbord bediend. Kantoorwerk en lichaamsbeweging ineen. En dan te bedenken dat beweging ook nog positief werkt voor het cognitieve (mentale) functioneren. Het loopband-werkstation is voor 5000 dollar aan te schaffen. Niet goedkoop, maar wellicht dat de gezondheidswinst ook bedrijfsmatig de investering de moeite waard maakt. In het hoofdkantoor van Google staan zulke werkstations. Wat de onderzoekers met hun ontwerp wel hebben duidelijk gemaakt, is dat we niet bij de pakken hoeven neer te zitten. Ik zelf lees vaak lopend, dat is heel goed te doen, niet in het verkeer natuurlijk, maar gewoon in de woonkamer. De code ‘zoveel als mogelijk staan en lopen’ brengt je op creatieve ideeën.
Francisco met hond Happy.
ORANJESTAD — In de vroege ochtend van vrijdag stappen drie jonge gevangenen uit een busje. Omringd door bewapende KIA-bewakers zijn zij vanachter de bajesmuren gehaald en naar de parkeerplaats van Jeugd- en Zedenpolitie gebracht. Hier staan drie doorleefde viervoeters al kwispelend klaar voor de wekelijkse hondentraining.
Een oud verlaten cunucuhuisje, een vrouwtje dat elke dag op een stoeltje voor haar huis zit of gewoon lekker een stuk strand. Iedereen heeft wel een favoriete plek op het eiland om naar toe te gaan. Een plek waar veel anderen komen of een plek die juist bij weinig mensen bekend is. Amigoe zoekt lezers op deze plek op. Deze week de favoriete plek van Theo Sanders.
ORANJESTAD — Op 17 mei is voor de zevende keer de jaarlijkse Kindertelefoondag gevierd. Deze dag is een initiatief van Child Helpline International (CHI), het internationale netwerk van kindertelefoons. Het thema van dit jaar is: Empowering children and young people ofwel versterken van kinderen en jongeren.