DEMOCRATIE IS een beweging naar een ideale toestand, een onvoltooide reis die al ongeveer 25 eeuwen duurt. De ideale toestand zal wellicht nooit worden bereikt, maar elke politieke combinatie en/of partij die democratie als adagium heeft behoort ernaar te streven, even goed als naar het vorm geven aan de beginselen van vrijheid, gelijkheid en solidariteit.

Helaas moet ik constateren dat de bestaande democratie nog steeds elitaire elementen bevat. Het elitisme in onze democratie zit hem hierin dat politici uitgaan van de onbekwaamheid van de burgers en onmisbaarheid van een dominante elite. Het democratische ideaal daarentegen moedigt het gebruik van de bekwaamheden van de burgers in het belang van de samenleving aan. Leden van het Parlement moeten hun vertegenwoordigende rol naast de wetgevende en de controlerende rol meer serieus gaan nemen. Bestuurders en volksvertegenwoordigers moeten zich meer openstellen voor de sociale problemen en politieke verlangens van alle burgers dan tot nu toe gebruikelijk is. Zij moeten de problemen en verlangens met de hulp van ambtenaren en andere adviseurs in een evenwichtig beleid vertalen. En burgers moeten meer mogelijkheden voor deelname aan de politiek krijgen dan zij ook in een democratische staat als Curaçao die is, tot nu toe bezitten. Democratie stelt hoge eisen, politici, bestuurders en ambtenaren moeten primair worden geselecteerd op basis van hun politiek-bestuurlijke bekwaamheid en hun politieke en sociale representativiteit. Zij moeten ook van buiten politieke partijen komen omdat anders hun gemiddelde kwaliteit te laag kan worden. Ernstig falende politici, bestuurders en ambtenaren zouden vaker dan nu gebeurt zonder pardon, maar op een humane manier van hun taak kunnen worden ontheven. De burgers behoren te beschikken over doeltreffende middelen om de samenstelling en het beleid van de politieke elite te beïnvloeden. Dit vereist niet alleen een forse versterking van de interne partijdemocratie en het invoeren van een corrigerende wetgeving. Ook is er een aanzienlijke verbetering van de politieke vorming en voorlichting nodig om de burgers meer mondig te maken en hen ook het besef van de onvermijdelijkheid van politieke compromissen bij te brengen. De media onder andere zullen zich minder moeten gaan concentreren op personen en incidenten en meer hun kracht moeten zoeken in objectieve berichtgeving en analyses van het beleid. Met het oog op de vele waarden, normen en doeleinden, die momenteel in het geding zijn, staat de politicus voortdurend voor de noodzaak een moeilijke keus te doen. De kunst van de politiek is niet een waarde in beleid te vertalen of een doel te bereiken, maar verscheidene waarden, normen en doeleinden tegelijk in maatschappelijke verhoudingen om te zetten. Dit betekent een continu zoeken naar evenwicht, tussen vrijheid en gelijkheid of tussen eenheid en verscheidenheid. Het is helaas onvermijdelijk daarbij vuile handen te maken. Het absoluut goede is onbereikbaar. Dit behoort tot de tragiek van de politiek en trouwens van al het menselijk handelen. Maar dat betekent niet dat het streven naar evenwichtige politieke keuzen onmogelijk of overbodig zou zijn. Aan politici moeten hoge morele eisen worden gesteld, in de afgelopen decennia hebben wij alhier kunnen constateren dat vele politici de verleidingen van de macht en het eigen belang niet konden weerstaan. Bij de komende verkiezingen op 19 oktober 2012 wil ik adviseren dat bestuurders en adviseurs verdieping dienen te gaan zoeken in inzichten van denkers en staatslieden die hun sporen hebben verdiend in de politieke ethiek en politieke moraal.

HENK D. DANIELS

Curaçao