Laat ze maar los, die heupen. Luister naar de opzwepende salsamuziek, laat je gaan en dans alsof niemand naar je kijkt.

Tekst: Marja Berk Foto's: Ken Wong

Het is moeilijk stilzitten wanneer de indringende Caribische klanken je hoofd binnendringen; verzet blijkt onmogelijk en bovendien volstrekt overbodig. Rudsel Magdalena weet erover mee te praten. Hij danst niet alleen salsa, hij ís Mr. Salsa. De man is van elastiek, geeft op verfrissende en humoristische wijze les en doet dat samen met echtgenote Nina. De naam van hun dansschool? Salsation!

Daar wordt je geleerd te dansen op het ritme van het eiland. Dit is Curaçao sua, dus dans! En het maakt niet uit of de heupen wat minder elastisch zijn dan die van het echtpaar Magdalena, want dansen gaat voornamelijk over plezier. Rudsel Magdalena beaamt dat.

Hij is geboren op Curaçao in het jaar 1969 en heeft groot respect voor zijn ouders. “Ze wonen al jaren op Aruba, we verhuisden erheen toen ik drie maanden oud was”, vertelt Magdalena, “maar ik keerde terug naar mijn geboorte-eiland. Mijn ouders hebben inmiddels een hoge leeftijd bereikt en ik wil dat ze nu terugkomen. Als er iets gebeurt zijn we te ver van elkaar verwijderd.” Er spreekt liefde en respect uit zijn woorden.

Het feilloze ritme en gevoel voor dansen, heeft hij van zijn moeder meegekregen. “Ze vond het heerlijk om te dansen en ze stak mij daarmee aan.” Maar hoe belandde hij op het professionele pad? “Eigenlijk was dat puur toeval”, lacht hij. “Er werd op het eiland in 1997 een salsawedstrijd georganiseerd en vrienden stimuleerden mij om mee te doen. Blijkbaar vonden ze dat ik goed was.” Tot zijn verbazing eindigde hij op de vierde plaats. Zomaar. Het was op dat moment dat zijn passie voor salsa ontvlamde. Oh, Rudsel Magdalena danste wel maar “het waren folkloristische dansen. Tambu, tumba, ik vond het heerlijk om te doen.”

De eerste vijf winnaars van de salsawedstrijd werden uitgenodigd mee te gaan naar Puerto Rico om deel te nemen aan een wervelende show. Er werden ook workshops gehouden en er vonden diverse shows plaats, uitgevoerd door professionele dansers. “Ik zat daar en dacht dat ik goed kon dansen, maar ik werd even teruggefloten. Ik kon helemaal niet met ze dansen, zij waren écht goed!” Hij leerde Stephen Walroud, een professional, kennen en samen met nog wat andere jongens begonnen zij, na terugkomst op Curaçao, het dansen te oefenen zoals zij tijdens de workshops hadden geleerd. Er was geen echte dansschool op het eiland. “Alleen Walroud gaf soms een paar lessen.”

Het jaar daarop besloot het clubje op eigen gelegenheid weer af te reizen naar Puerto Rico. Magdalena maakte, samen met Walroud, inmiddels deel uit van een showgroep. “Het kreeg me echt te pakken, maar ambities om les te geven had ik nog niet”, aldus Magdalena. Het niveau steeg, het dansen werd steeds beter, professioneler en Magdalena kreeg voortdurend het verzoek om les te geven. “Daar ben ik uiteindelijk mee begonnen, maar als ik iets doe, wil ik het goed doen.” Hij vertrok weer naar Puerto Rico; dit keer om te leren lesgeven. In een dansacademy volgde hij een week lang een cursus, nam alle tips goed in zich op en startte niet alleen met lesgeven in Rust en Burgh, maar richtte ook een nieuwe showgroep op. Het duurde zes jaar voordat Magdalena zich liet overhalen het professioneler aan te pakken. “Ik werd streng toegesproken door een kennis uit Amerika: Rudsel, dóe iets met dat talent! Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel, begin je eigen dansschool!” Hij luisterde braaf, schreef zich in, regelde een website en huurde een gebouw achter de huidige McDonalds aan de Santa Rosaweg. Doodeng vond hij het. “Zo is het vier jaar geleden officieel begonnen.”

Maar Rudsel Magdalena deed het allemaal niet alleen. Negen jaar geleden organiseerde hij elke twee weken, samen met een vriendin en een paar tantes, salsafeesten en op enig moment stapt Nina binnen. Curaçaose Nina studeerde in Nederland, maar kwam naar het eiland voor een stageperiode. Ze nam les, behaalde haar certificaat en vertrok weer naar Nederland. “We hielden wel contact”, vertelt Rudsel Magdalena, “en na haar afstuderen in Sociale Pedagogie, kwam ze voor een jaartje naar Curaçao met het plan om daarna weer terug te keren naar Nederland.” Het liep anders; er groeide iets moois tussen de twee. Inmiddels heet Nina ook Magdalena en oefent haar beroep - naast de salsalessen met haar echtgenoot - nog steeds met plezier uit. Inmiddels is ze aangeschoven.

Ze is druk, druk en druk. Ook met hun prachtige, kleine meisje. “Maar ik kon niet anders dan me laten meeslepen door Rudsel in de salsa. Ik hield helemaal niet van dansen”, zegt ze ferm. “Ik had een trauma opgelopen in mijn jeugd. Ik móest dansen van mijn moeder. Ik verzette me daar tegen en ik vond het steeds minder leuk.” Haar echtgenoot bracht daar verandering in. “Hij had helemaal geen tijd om me les te geven, was zo bezig met zijn shows en allerlei activiteiten. Zolang hij daarmee bezig was weigerde ik mee te doen met lesgeven. Ik vond mezelf niet goed genoeg.”

De argumenten van Rudsel Magdalena dat ze moest oefenen, alvorens iets te kunnen bereiken, misten hun uitwerking niet. Nina Magdalena dacht na en vond dat ze haar partner niet in de steek kon laten. “Ik wilde hem ook niet beschamen. Maar in die tijd zette ik hem af bij dansfeestjes, haalde hem later weer op en dan gingen we iets anders doen. Zo is het de eerste twee jaar gegaan.”

Toen haar partner aangaf het anders, professioneler te willen aanpakken en weigerde iemand voor dansles in dienst te nemen, gooide ze het roer om. Zonde van het geld, dus dan maar zelf aan de slag.

Rudsel Magdalena groeit, samen met Nina, ook uit zijn zakenjas. Het oude pand werd te klein. Hij maakt furore met zijn salsaschool, daar achter de McDonalds en besluit het grootser aan te pakken. Momenteel wordt er driftig verbouwd in de nieuwe school, een prachtige lokatie naast Baskin Robbins, op Saliña.

Het wordt heel anders dan op de oude lokatie. “We hebben daar drie grote ruimtes met spiegels. Spiegels zijn onontbeerlijk om mensen zichzelf in hun danshoedanigheid te laten zien”, vertelt hij. “Zo ben je in staat mensen op hun ‘fouten’ te wijzen. Bovendien is er in het nieuwe gebouw een mooie ruimte om prachtige salsaschoenen te verkopen. Dat neemt Nina ook op zich. We zijn heel druk bezig en er komt ook een café. In de oude school was je slechts in staat een beetje water te tappen, maar nu wordt het heel erg uitgebreid. Een heuse bar, waar je iets kunt drinken en even kunt bijkomen. Salsales vergt veel energie weet je, vooral als je het goed wilt doen.”

Vanaf 1 februari is het al mogelijk de lessen op Saliña te volgen, maar officieel gaat de nieuwe Salsation! op 1 maart van start. Het wordt een complete dansschool en er wordt niet alleen salsales gegeven. Oh nee, Rudsel en Nina Magdalena breiden uit. De droom is een echt dance center te creëren waar op allerlei dansgebied les wordt gegeven. “Het is de bedoeling de danskunst naar een hoger plan te tillen.”

Het echtpaar is van mening dat alle dansvormen toegankelijk moeten zijn voor iedereen. Losgaan, jezelf vergeten en te verdwalen in je geest. Want dansen werkt louterend. Souk, salsa, bachata, merengue en zelfs bellydancing behoren tot de mogelijkheden van het nieuwe centrum van Rudsel en Nina Magdalena.

Bellydancing? Souk? “Uiteraard hebben we daar speciale docenten voor aangetrokken”, lacht hij, “ook één met een Arabische achtergrond.” Het echtpaar Magdalena mag dan van elastiek zijn: souk en bellydancing vergt toch een iets andere benadering dan salsa en merengue. Ook de wals en de mazurka staan op het dansmenu. Zeer veelzijdig dus en het maakt niet uit welke stijl je ambieert: je leert het bij Salsation!

“Dansen is geneeslijk, healing”, zegt Magdalena beslist. “Je vergeet alles om je heen, je raakt je zorgen kwijt. Het is dus niet alleen gezond voor je lichaam, maar zeker ook voor je geest.” Mensen weten volgens Magdalena vaak niet hoe ze moeten bewegen. “Ze horen muziek, het voelt goed, maar ze weten niet hoe daarop te anticiperen. Wij willen mensen leren naar de muziek te luisteren en die op geheel eigen wijze te interpreteren in dans. Gooi maar los, beweeg naar hoe je je voelt. Vergeet de wereld om je heen en dans!”

Het heeft zelfs, als ik het zo beluister, een spirituele functie. “Het kan zo zijn dat je je frustraties van je af kunt dansen. Iets zit je dwars en dat moet eruit. Daar is dansen een uitstekende methode voor”, verduidelijkt Magdalena. Nina vult aan: “Je ziet zelfs mensen groeien door het dansen. Het helpt zeker jonge mensen om zelfverzekerder te worden. In eerste instantie zijn ze dan wat timide, verlegen. Maar zodra ze wat lessen verder zijn en het gaat lekker, zie je het zelfvertrouwen toenemen. Ze bloeien helemaal op.” Ze praten meer, durven meer. Waar dansen al niet goed voor is.

Nina Magdalena: “Onze cursisten komen uit alle lagen van de bevolking en elke nationaliteit, van jong tot oud. We hebben zelfs een groep van zo’n twintig Hindoestanen gehad die een bruiloft hadden in India. We gaven ze les in salsa. Dat was geweldig! Zij wilden het leren om tijdens die bruiloft een salsashow te kunnen geven. Dat is toch fantastisch?” Ook hebben zij regelmatig Amerikanen op de dansvloer, dienend bij de FOL. De Europese Nederlander, die les neemt bij Salsation blinkt niet uit in stijfheid. “Nee hoor”, zegt Rudsel Magdalena beslist. “Je ziet dat deze mensen het juist sneller oppakken dan menig ander. Ze zijn niet eigenwijs, doen precies wat ze wordt verteld en gedemonstreerd. Zij geven op die manier toe dat ze komen om te leren. Niet om het beter te weten.” Ze maken het mee: mensen die komen om les te nemen, maar overtuigd zijn van hun eigen kunnen. Gaan in discussie. “Eigenlijk is dat best grappig”, grinnikt Magdalena. “En de kunst is ze toch foute dingen af te leren. Dat is moeilijker dan ze iets aanleren.”

Na al deze theorie en achtergrondverhalen rest een mens eigenlijk nog maar één ding: luister naar de Caribische muziek en dans. Gooi je haar los. Tel je stappen en dans alsof niemand naar je kijkt!