Home Ñapa Ñapa Welzijnswerk moet op de schop
Welzijnswerk moet op de schop PDF Afdrukken E-mail
zaterdag, 16 februari 2013 00:00
Daisy Frans-Schoop

Tekst: Judice Ledeboer foto’s: Ken Wong Maatschappelijke verandering zoals de economische recessie, een staatshervorming en politieke crises op lokaal en internationaal gebied brengt onzekerheid en dat veroorzaakt allerlei problemen in de samenleving, vooral in de microwereld van het gezin en de buurten waar men leeft en woont.

Hulp aan mensen met problemen werd vroeger dikwijls vanuit de kerk en particuliere verenigingen geboden, maar door de complexiteit van de samenleving en de daarmee gepaarde problemen zag de overheid op dat gebied een verantwoordelijkheid van en voor de gehele bevolking en is het welzijnswerk ontstaan zoals dat thans bekend is. Deze vorm van hulpverlening is meestal eerstelijnshulpverlening en is gericht op de gehele bevolking, op de jeugd, de ouderen of gehandicaptenzorg en de hulp richt zich nu ook op specifieke risicogroepen zoals bestaansonzekeren, kinderen en jongeren in probleemsituaties, gevangenen, thuislozen en slachtoffers van misdrijven. Welzijnswerk is dus zeer divers.

Het welzijnswerk op Curaçao is vooral georganiseerd vanuit de overheid en valt voornamelijk onder het ministerie van SOAW, maar er wordt ook welzijnswerk aangeboden door individuen en organisaties die dat doen vanuit particulier initiatief en NGO’s. Denk aan psychologen, sociologen, pedagogen, kinderopvang en particuliere begeleiding. Er zijn echter ook mensen die zich welzijnswerker noemen en zich als zodanig presenteren, maar die helemaal geen welzijnswerker zijn. Zij doen dit puur uit winstoogmerk, om geld te verdienen aan de grote nood die er is op het gebied van de opvang van zwakkeren uit onze samenleving. Dit is een doorn in het oog van de opgeleide welzijnswerkers en zij vinden dat er een aantal zaken moet veranderen op het gebied van welzijnswerk. Niet alleen op het gebied van erkenning van het beroep door officiële registratie van welzijnswerkers, maar ook op het gebied van goede begeleiding en verdere ontwikkeling van de welzijnswerkers.

En nu komen we bij de kern: de welzijnswerkers willen dat het beroep naar een hoger niveau getild wordt en de welzijnswerkers bescherming krijgen binnen hun vakgebied. Het mes snijdt dan aan twee kanten. Het is goed voor de welzijnswerkers en goed voor de cliënten die hulpverlening krijgen aangeboden omdat ze met professionele welzijnswerkers te maken krijgen.

Een groep welzijnswerkers dat zich zorgen maakt over het beroep en de mensen die dit beroep uitoefenen heeft zich gebundeld en twee jaar geleden werd de Stichting NOW opgericht. NOW staat voor Nationale Organisatie Welzijnswerkers en NOW betekent in het Engels letterlijk: nú. Het is tijd om ‘nu’ in actie te komen.

Het doel van de stichting is om tot hooggekwalificeerde werkers te komen met een wettelijke erkening (zie kader). Het bestuur van de stichting bestaat uit Xiandra Rojer, voorzitter, Daisy Frans-Schoop, secretaris, Nathaly Bulo-Daal, penningmeester, Valeska Bergina, Sharinne Bouthisma, lid, Monica Smith en Gwendoline Leuteria. Smith en Leuteria zijn ook voorzitter en secretaris van de steungroep van de Stichting NOW. De steungroep is opgericht als vereniging om een bestand van (betaalde) leden te kunnen opbouwen zodat er een platform komt om het doel van de Stichting NOW te verwezenlijken (zie kader).

Vroeger werd de hulp van welzijnswerkers ingeroepen om ‘een steuntje in de rug’ te geven. Er werd hulp gegeven aan mensen die niet op eigen kracht verder konden omdat ze een probleem hadden, een gemis of een beperking, dat ze zich zorgen maakten of eenzaam voelden, maar de problemen zijn tegenwoordig van dien aard dat het steuntje in de rug niet meer genoeg is. De problemen die er thans zijn bij grote groepen van de bevolking zijn zo groot, dat men door de bomen het bos niet meer kan zien en niet weet waar men moet beginnen. Het gevolg is dat er geen adequate hulp gegeven kan worden en de situatie bij veel mensen verslechtert. Denk aan financiële problemen waardoor mensen uiteindelijk in pure armoede komen te leven, geen eten hebben voor hun kinderen, niet eens kunnen koken omdat de elektriciteit is afgesloten of er zijn sociale problemen zoals huiselijk geweld, incestueuze relaties, familieleden die in de gevangenis zitten en dropouts.

De initiatiefnemers van de Stichting NOW zien de stichting als het eerste overkoepelende orgaan van welzijnswerkers. Door bundeling van krachten kunnen kosten worden bespaard en wordt de effectiviteit van dat wat men op het gebied van professionele welzijnszorg wil verbeteren vergroot. Vrijwel alles op ‘sociaal’ gebied valt onder de verantwoordelijkheid van de overheid, maar de leden van het bestuur van NOW zijn sceptisch over dat wat er de afgelopen jaren is gebeurd en/of veranderd. Volgens hen is de situatie alleen maar erger geworden. Gelukkig heeft de nieuwe regering van premier Hodge al laten weten dat zij meer aandacht wil geven aan ‘sociale zaken’ op het eiland. “Het is belangrijk dat de mens centraal staat”, zegt Daisy Frans-Schoop die directeur is van de Stichting Famia Planea. Ze heeft vele jaren ervaring inzake welzijnswerk. Het ontbreekt volgens de bestuursleden dikwijls aan structuur binnen organisaties en er zijn ook onvoldoende verwijsmogelijkheden. “Op de werkvloer vinden we wel ‘gaten’ om cliënten door te verwijzen en soms graven we die ‘gaten’ zelf”, zegt voorzitter Rojer, die als adviseur/consulent bij de SOAW werkzaam is. Zij geeft onder meer als vrijwilliger trainingen in de gevangenis aan jonge gedetineerden. “Als sociaal werker moet je hier heel creatief zijn.” Gwendeline Leuteria, geboren en getogen op Curaçao, studeerde en werkte jarenlang in Nederland en is sinds een jaar terug op haar geboorte-eiland. Zij ervaart het werken soms als lastig, ondanks het feit dat ze de cultuur kent, omdat ze ermee is opgegroeid. “Na jaren in Nederland gewoond te hebben weten we niet hoe het is om hier weer te werken”, legt ze uit. “In Nederland zijn er zo veel organisaties waar je mensen naartoe kunt verwijzen en daar wordt ook anders gewerkt. Natuurlijk moet je, als je hier gaat werken, op een bepaalde manier ‘omschakelen’, maar dat betekent niet dat je je moet aanpassen hoe het hier gaat. Daarom vind ik het heel belangrijk dat de Stichting NOW actief aan het werk gaat om bij te dragen aan andere manieren van werken binnen de welzijnszorg. Dat is echt nodig.” Volgens Leuteria, die als maatschappelijk werker bij de Sociale Vormingsplicht werkt, moeten welzijnswerkers veel meer met elkaar praten, hulp bij elkaar zoeken en aan kennisontwikkeling doen om in deze tijd de problemen die er in de samenleving leven het hoofd te kunnen bieden. Collega en mede-bestuurslid Monica Smith: “Er is niet eens een beroepscode. Er moet een beroepscode komen die is aangepast aan de huidige situatie en de cultuur.”

Voorzitter Rojer studeerde en woonde tien jaar in Nederland en kwam in 1989 terug naar Curaçao. “Als ik hoor wat Leuteria zegt, denk ik dat er niets is gebeurd. Er is echter wel veel gebeurd. Hulpverlening is geen taboe meer, vooral op wijkgebied gebeurt er meer, voor ouderen zijn er meer faciliteiten ondanks dat het nog maar bar weinig is. Toch is de situatie nu schrijnend.” “We gaan twee stappen vooruit en drie stappen terug”, vult secretaris Frans-Schoop aan. “Mensen raken gefrustreerd. Er worden peperdure consultants geraadpleegd die rapporten schrijven, maar er wordt niets aan ons gevraagd en uiteindelijk wordt er ook niet veel met die rapporten gedaan. Er worden seminars geregeld die honderden guldens kosten als je wilt deelnemen. Dat kunnen wij niet betalen en wij werken in het veld. Die seminars zijn toch voor ons bestemd!”

Voorzitter Rojer: “Er zijn dingen in de maatschappij waar de overheid zich niet in hoeft te mengen. Het gehele sociale gebeuren is een pijnlijke zaak. Je werkt met mensen die problemen hebben. Wat de overheid wel moet doen is ervoor zorgen dat er beleid komt inzake welzijn voor iedereen. Nu wordt er alleen gekeken naar risicogroepen. Heel cru gezegd: nu rommelen we maar wat aan.”

De doelgroep die de Stichting NOW wil bereiken zijn de professionals die gestudeerd hebben. Het eerste dat ze willen is officiële erkenning krijgen door een registratie van welzijnswerkers, vergelijkbaar met het BIG-register dat in Nederland bestaat. Dat is een registratie die duidelijkheid geeft over de bevoegdheid van de welzijnswerker. Ook diploma’s worden erkend van welzijnswerkers met een buitenlands diploma. De bestuursleden zien wel in dat er nog een lange weg te bewandelen is voordat die erkenning gaat komen. “We moeten onszelf ook als professionals presenteren”, legt voorzitter Rojer uit. Leuteria: “De doelgroep moet ook erkennen dat we elkaar nodig hebben, dat we het samen moeten doen. Daarom onze oproep aan alle professionals en afgestudeerden: Kom bij de steungroep, wordt lid door je in te schrijven.” De leden krijgen kortingen op trainingen en workshops en coaching. Het bestuur wil ook werkgevers stimuleren om hun werknemers lid te laten worden van de steungroep en binnen de vereniging krijgen de leden ondersteuning voor het werk. “Wij hebben ook begeleiding nodig. Wij zijn ook mensen, wij hebben ook onze gevoelens”, zegt Rojer. “Je maakt van alles mee als welzijnswerker. Hoe ga je ermee om als je een kind hebt gezien, dat vastgebonden aan een tafel zat en dagen niet gegeten heeft? Of bij een oma komt die verkracht en mishandeld is? Dit soort dingen maak je mee. En we moeten altijd objectief en onpartijdig blijven. Daar hebben we zelf hulp voor nodig, om van ons af te praten. Als je als administratief medewerker een foutje maakt op papier, dan ‘gum’ je dat weg, maar een menselijke fout kan je niet weggummen.”

Problemen in de samenleving komen voor bij mensen van alle leeftijden. Er zijn grote zorgen over de jeugd, de toename van schooluitval bij jongeren, de stijging van crimineel gedrag en agressie bij jongeren, maar ook de ouderen zijn reden tot zorg. Wat zijn er voor faciliteiten voor ouderen? En de zorg aan ouderen die niet meer voor zichzelf kunnen zorgen? Dit zijn allemaal zaken die dagelijks de revue passeren. Het belangrijkste is dat alle welzijnswerkers professioneel moeten werken, waarbij de focus ligt op het stimuleren van de zelfredzaamheid van de hulpbehoevende. De tijdsdruk speelt echter ook een grote rol bij de hulpverlening. De welzijnswerkers moeten per week veel productiviteit leveren wat ten koste gaat van de kwaliteit van zorg en ondersteuning van de hulpbehoevenden.

“Als change-agent van de maatschappij moeten wij onze professionaliteit duidelijker laten zien. De Stichting NOW heeft in ieder geval tot doel om een ‘beroepscode’ in te voeren. Werkgevers moeten zich bewust worden dat hun werknemers competent gedrag vertonen. Er moeten kwaliteitseisen en -normen komen en die moeten ook bewaakt worden, maar die kwaliteitsnormen zijn nog nooit beschreven”, aldus Rojer. De stichting wil ook een adviserende rol hebben (gevraagd of ongevraagd) op het gebied van wet- en regelgeving. Maar voordat het zo ver is zijn er leden nodig. “Samen staan we sterk”, zegt Rojer. “Kiezen voor je eigen beroep is kiezen voor jezelf.”

Op 6 en 7 april staat de Stichting NOW op de Gezondheidsbeurs in het World Trade Centre. Voor meer informatie en/of inschrijving: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. / tel.: 6655595/5151066.

 

In kader

Doel van de Stichting NOW

 

a. het behartigen van de belangen van de leden van de verschillende beroepsverenigingen van maatschappelijk werk en al diegenen die beroepsmatig betrokken zijn bij de maatschappelijke zorg op Curaçao;

b. het leveren van een bijdrage bij het reguleren en structureren van het beleid van de overheid met betrekking tot - en aan de opbouw van de welzijnssector;

c. het bewaken van de kwaliteitszorg ten aanzien van de leden van de beroepsverenigingen van maatschappelijk werk alsmede het zorg dragen voor de mogelijkheid tot her- en bijscholing;

d. het beschermen van de beroepsgroep van maatschappelijk werk.

 

Steungroep Stichting NOW

Doel van de steungroep:

• Te fungeren als beroepsvereniging voor allen die als professioneel beroepsbeoefenaar werkzaam zijn in de sociaal-agogische en welzijnssector.

• Het behartigen van de belangen van de leden van de beroepsvereniging.

• Waarborgt de kwaliteit van het beroep door middel van kennisoverdracht, biedt individuele dienstverlening aan leden.

 

Kerntaken steungroep

• Ontplooien van activiteiten ten behoeve van de beroepsontwikkeling.

• Belangenbehartiging bij de overheid en werkgevers ter verbetering van de werkomstandigheden.

• Ontplooien van activiteiten ten behoeve van de leden ter socialisatie (netwerken).

Xiandra Rojer