Muizenberg op Curaçao is de naam voor het noordelijke deel van de wijk Suffisant. Maar er is nog een Muizenberg: een voorstadje van Kaapstad, op het zuidelijkste puntje van Afrika. Je staat gek te kijken als je rijdend door Kaapstad overal ‘Muizenberg’ op verkeersborden ziet staan. Mjoezenburk, zeggen Engelstalige bewoners van de Kaap. We gaan er maar eens kijken en wat mijmeren!

Tekst en foto’s: Marius Bremmer

Het Zuid-Afrikaanse Muizenberg ligt er verrassend mooi bij, tussen het Kaapse Schiereiland en de Hottentots Hollandbergen. Vanuit Kaapstad ben je er zo. Het is een prachtig stadje aan zee, met bebouwing tegen de bergen. Er staan mooie villa’s in Victoriaanse en Edwardiaanse stijl: een Britse uitstraling dus.

Het waait er vaak enorm, ook vandaag, er zijn zelfs waaibomen! De zee heeft schuimende koppen, er wordt flink gesurft en deze zonnige zomerzondag lokt ondanks de felle wind toch veel mensen in het water. Links en rechts van me zie ik een van de mooiste stranden van Zuid-Afrika, maar liefst 38 kilometer wit zand. De badgasten zijn blank, bruin en zwart en ze poedelen allemaal door elkaar. Een mooi plaatje in het Zuid-Afrika anno 2012. Dat was vroeger wel anders.

Ook uniek zijn de kleurige strandhuisjes. Wat een mooi plaatje levert dat op. 

Langs de kust loopt een weg en een spoorlijn, waar regelmatig een passagierstrein passeert. Station Muizenberg mag er zijn: een prachtig gebouw. Een station pal aan zee, waar zie je dat?

Bij de spoorwegovergangen staan waarschuwingen in het Engels, het Afrikaans en het Xhosa, een Bantoetaal. Wat is het Afrikaans toch een interessante taal. Met een beetje taalgevoel heb je het Engels niet nodig om dit te begrijpen: “Kruis die spoor slegs as die pad oorkant oop is”.

Schepen van de Verenigde Oost- Indische Compagnie (VOC) rondden in de slipstream van de Portugezen al sinds het einde van de zestiende eeuw Kaap de Goede Hoop. Die Portugezen waren er al vroeg bij: in 1488 rondde Bartholomeus Diaz als eerste ‘Cabo de boa Esperança’. Wat waagden ze zich met de beperkte middelen van toen al ver van huis!

De VOC - opgericht in 1602 - stichtte pas in 1652 een verversingspost op de zuidelijkste punt van Afrika. Daarvoor tekende Jan van Riebeeck, geboren in Culemborg. Hij stichtte wat nu Kaapstad is. Op de heenweg naar de eilanden van Indië of op de terugweg naar huis stopte men er om vers drinkwater en voedsel in te slaan. De bemanning stortten zich en passant op de lokale vrouwen en zondags vierde men er het Heilig Avondmaal.

Soms vergiste de kapitein zich. Hij navigeerde dan te vroeg richting wal en kwam zo in de verkeerde baai aan, de valse baai! Daarom ligt Muizenberg nu aan ‘False Bay’ of ‘Valsbaai’, zoals de Afrikaanse naam luidt.

Al snel leek het handig om ook de valse baai te benutten voor de bevoorrading van schepen. De VOC stichtte er daarom in 1673 een ‘veepost’ voor vers vlees. Later kwam er ook een militaire post. De eerste leider hiervan was sergeant Wynand Muijs. Zo ontstond de naam Muizenberg, als een verbastering van Muijs Zijn Berg ontstond de naam Muysenbergh.

Er is nu nog steeds een posthuis uit 1742, ‘Het Posthuys’ geheten. Schepen op weg naar de Oost lieten er hun strategische post en liefdesbrieven achter, die dan weer werden meegenomen door schepen die op weg naar huis waren. Ook diende dit posthuis als tolhuis: boeren uit de omgeving die hun koopwaar kwamen aanbieden aan passerende schepen moesten belasting betalen. Later diende het posthuis nog als politiewacht, als bordeel en als hotel. In 1980 werd het gebouw gerestaureerd met geld van de Anglo American Corporation, een multinationale mijnmaatschappij. Nu is er een kleine collectie foto’s en interessante voorwerpen uit de vroege jaren van het stadje te bezichtigen. Die collectie wordt beheerd wordt door de ‘Muizenberg Historical Conservation Society’.

In de geschiedenisboeken is Muizenberg verder nog bekend om de ‘Slag bij Muizenberg’. In 1795 vielen de Britten hier de Nederlanders van de VOC aan. Een gemakkelijke prooi, want de Fransen waren net Nederland als bezetter binnengetrokken; het begin van ‘de Franse Tijd’. Voor de Britten was dit het begin van de bezetting van de Kaap, die uitmondde in de bezetting van hele delen van zuidelijk Afrika. Aan deze Slag bij Muizenberg herinneren nog de resten van een Nederlands fort tegen de Berg, met fraai uitzicht over False Bay.

In zee bij Muizenberg zwemt de gevaarlijke witte haai. Daarom zijn er uitkijkposten die zwemmers en surfers waarschuwen als er witte haaien worden gezien. Ik ga maar niet zwemmen vandaag. Op een terrasje mijmer ik wat over Muizenberg bij Kaapstad en Muizenberg op Curaçao. Welke er het eerst was en wat de geschiedenis is of de achtergrond van Muizenberg op Curaçao, dat weet ik niet. Daarvoor geef ik graag mijn pen aan een ander...